با گسترش درگیری نظامی در منطقه، شماری از فدراسیون‌ها و اتحادیه‌های بزرگ کارگری جهان در بیانیه‌هایی جداگانه به پیامدهای جنگ برای کارگران، محیط‌های کار و زیرساخت های عمومی واکنش نشان داده‌اند. در این موضع‌گیری‌ها بر خطراتی که جنگ برای زندگی و امنیت شغلی کارگران ایجاد می‌کند تاکید شده است.

در یکی از مهم‌ترین موضع‌گیری‌ها، مجموعه‌ای از فدراسیون‌های جهانی اتحادیه‌های کارگری در بیانیه‌ای مشترک حملات نظامی و جنگ اخیر را محکوم کردند. در این بیانیه آمده است که حملات هوایی به مرگ و زخمی شدن غیرنظامیان و تخریب زیرساخت‌های عمومی از جمله مدارس و مراکز درمانی انجامیده و چنین اقداماتی نقض قوانین بین‌المللی و تهدیدی مستقیم علیه زندگی مردم عادی و کارگران است.

در متن این بیانیه تاکید شده است که کارگران، غیرنظامیان و نهادهای عمومی نباید هدف عملیات نظامی قرار گیرند و حمله به مدارس، بیمارستان‌ها و فضاهای غیرنظامی غیرقابل قبول است. همچنین درباره خطر تشدید درگیری و گرفتار شدن کارگران در مناطق حمل‌و‌نقل، بنادر و فرودگاه‌ها در میان آتش درگیری‌ها هشدار داده شده است.

این بیانیه مشترک از سوی چندین فدراسیون مهم جهانی امضا شده است، از جمله:

-آموزش بین‌الملل Education International (EI)

-فدراسیون بین‌المللی کارگران خانگی International Domestic Workers Federation (IDWF)

-خدمات عمومی بین‌الملل Public Services International (PSI)

-فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران International Federation of Journalists (IFJ)

-فدراسیون بین‌المللی کارگران حمل‌و‌نقل International Transport Workers Federation (ITF)

-اتحادیه جهانی اینداستریال IndustriALL Global Union

-اتحادیه جهانی یونی UNI Global Union

-اتحادیه بین‌المللی کارگران صنایع غذایی و کشاورزی International Union of Foodworkers (IUF)

-فدراسیون جهانی کارگران ساختمان و چوب Building and Wood Workers International (BWI).

این فدراسیون‌ها در بیانیه خود بر توقف فوری تشدید درگیری‌ها، حفاظت از زیرساخت‌های عمومی و تضمین امنیت کارگران در منطقه تاکید کرده‌اند.

در بیانیه دیگری، کنفدراسیون بین‌المللی اتحادیه‌های کارگری (ITUC) نیز حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران را محکوم کرده و آن را اقدامی خطرناک دانسته است که می‌تواند منطقه را به جنگی گسترده‌تر سوق دهد. در این موضع‌گیری تاکید شده است که تشدید تنش از سوی هر طرفی تنها به افزایش بی‌ثباتی و تهدید جان غیرنظامیان منجر می‌شود.

این کنفدراسیون در بیانیه خود یادآوری کرده است که کارگران ایرانی سال‌هاست برای معیشت، ایمنی کار و حقوق صنفی خود مبارزه می‌کنند و فعالان اتحادیه‌ای در ایران با سرکوب روبرو هستند. در این موضع‌گیری تاکید شده که صدای کارگران هم از سوی حکومت‌های اقتدارگرا و هم در فضای نظامی‌گری به حاشیه رانده می‌شود و مردم ایران باید بتوانند بدون دخالت خارجی و بدون سرکوب داخلی درباره آینده خود تصمیم بگیرند.

در حوزه حمل‌ونقل نیز فدراسیون بین‌المللی کارگران حمل‌ونقل (ITF) همراه با گروه مذاکره مشترک دریانوردان Joint Negotiating Group (JNG) درباره امنیت کارگران دریایی هشدار داده است. این نهادها با اشاره به افزایش خطر در تنگه هرمز و آب‌های پیرامونی، این منطقه را برای کشتیرانی منطقه‌ای پرخطر توصیف کرده‌اند و تاکید کرده‌اند که دریانوردان کارگران غیرنظامی هستند و نباید در معرض خطر جنگ قرار گیرند. در این موضع‌گیری بر حق خدمه کشتی‌ها برای ارزیابی خطر، اطلاع‌رسانی شفاف و حتی امتناع از ورود به مناطق ناامن تاکید شده است.

در بخش دیگری از واکنش‌ها، آموزش بین‌الملل (Education International – EI) با اشاره به گزارش‌هایی درباره آسیب دیدن مدارس در جریان حملات، اعلام کرده است که مدارس، دانش‌آموزان و معلمان هدف نظامی محسوب نمی‌شوند و هرگونه حمله به مراکز آموزشی نقض جدی حقوق بشردوستانه است. این فدراسیون همچنین در مواضع خود به وضعیت فعالان صنفی معلمان در ایران اشاره کرده و از فشارهای امنیتی و بازداشت فعالان صنفی ابراز نگرانی کرده است.

در ایالات متحده نیز اتحادیه بین‌المللی کارکنان خدمات (Service Employees International Union – SEIU) با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرده است که جنگ همواره بیشترین آسیب را به کارگران، فقرا، زنان و کودکان وارد می کند، در حالی که تصمیم‌های نظامی توسط دولت‌ها و صاحبان قدرت اتخاذ می‌شود. در این بیانیه تاکید شده است که حملات نظامی و سیاست‌های جنگ‌طلبانه امنیت زندگی کارگران را تهدید می‌کند و جنبش کارگری باید در کنار کارگران ایران و دیگر کشورها برای دفاع از زندگی و معیشت آنان بایستد.

مجموع این موضع‌گیری‌ها نشان می‌دهد که بخش مهمی از اتحادیه‌ها و فدراسیون‌های کارگری جهان در واکنش به تشدید درگیری نظامی در منطقه، تمرکز خود را بر پیامدهای جنگ برای کارگران، محیط‌های کار و امنیت اجتماعی مردم قرار داده‌اند؛ پیامدهایی که پیش از هر چیز زندگی و معیشت میلیون‌ها کارگر را در معرض خطر قرار می‌دهد.

در حالی که دولت‌ها و قدرت‌های نظامی درباره جنگ و توازن قوا تصمیم می‌گیرند، این کارگران، زحمتکشان و مردم عادی هستند که زیر بمباران، ناامنی، تخریب زیرساخت‌ها و فروپاشی معیشت زندگی می‌کنند. بیانیه‌های اتحادیه‌های کارگری نیز بر همین واقعیت تأکید دارد: جنگ نه برای کارگران آغاز می‌شود و نه به سود آنان پایان می‌یابد. کارخانه‌ها، بنادر، مدارس، بیمارستان‌ها و محیط‌های کار به میدان درگیری تبدیل می‌شوند و هزینه این سیاست‌ها را همان مردمی می‌پردازند که هیچ نقشی در تصمیم‌گیری‌های جنگی ندارند.

از همین رو در این موضع‌گیری‌ها، یک نکته مشترک به روشنی برجسته شده است: دفاع از جان و امنیت کارگران، حفاظت از محیط‌های کار و ایستادن در کنار کارگران ایران و منطقه در برابر جنگ و سرکوب.

صدای کارگران در میان هیاهوی جنگ اغلب خاموش می‌شود، اما همین صدا یادآوری می‌کند که امنیت و آینده جامعه با بمب و مداخله نظامی رقم نمی‌خورد، بلکه باید با قدرت سازمان‌یافته مردم و کارگران برای دفاع از زندگی، معیشت و آزادی‌های خود شکل بگیرد.

پژواک کار ایران